De tabel: minimalisme = maximaal resultaat

Als we spreken over rapporten, dashboards, gegevens visualisatie, etc. dan gaat de aandacht al snel naar grafieken. We gaan gemakshalve wel voorbij aan de belangrijkste en meest gebruikte visualisatie vorm: de tabel.

De tabel is dan wel de meest gebruikte vorm, maar tegelijkertijd ook de minst gewaardeerde. In de meeste gevallen wordt de voorkeur gegeven aan grafieken, want dat vinden we in veel gevallen beter staan (of zoals een collega laatst aangaf: grafieken zijn sexy, tabellen niet). En als het gaat om indruk te maken dan werkt een grafiek in de meeste gevallen beter. Dona Wong vat het pakkend samen met:”A chart is more memorable than a table of numbers

Maar het gaat (gelukkig) niet altijd alleen om indruk maken. Communiceren met gegevens betekent vaak ook deze (detail) gegevens beschikbaar stellen in het rapport zonder te veel afleiding.

De goede eigenschappen van tabellen en van grafieken vullen elkaar geweldig aan, maar meestal is een grafiek niet direct een goed alternatief voor een tabel (en vice versa).

In welke gevallen kunnen we beter een tabel gebruiken in plaats van een grafiek?

  • Als de lezer individuele waarden moet kunnen opzoeken;
  • Individuele waarden met elkaar vergeleken moeten worden;
  • Precisie een vereiste is;
  • Meerdere (verschillende) eenheden van een gegeven nodig zijn.

Ook bij de opmaak krijgen de grafieken vaak de meeste aandacht. Bovendien zijn de meeste rapportage hulpmiddelen (van Excel tot meer geavanceerde rapportage software) standaard niet zo behulpzaam om goed leesbare tabellen op te leveren. Door deze beperkte aandacht en verkeerde standaard instellingen komt het meer dan eens voor dat een tabel er als volgt uitziet:

Door het raster wordt de tabel moeilijk leesbaar en is het vergelijken van de verschillende getallen lastig. Verder is hier ook geen duidelijk onderscheid tussen kwantitatieve informatie (de getallen) en categorische informatie (de context zoals de kolom titels), wat de leesbaarheid niet ten goede komt. Met het weglaten van de zware lijnen en het toevoegen van witruimte wordt dezelfde tabel plotseling veel duidelijker.

Wat geldt voor ieder rapport is ook van toepassing op de tabel: het is pas af als er niets meer af kan. Of zoals Tufte aangeeft: “Above all else show the data”