Moeder aller KPI’s

In een eerder artikel (5 mooie KPI’s alstublieft) ben ik al ingegaan op het belang van zelf KPI’s bepalen. Je moet KPI’s bepalen op basis van je (organisatie-) doelstellingen. Wat je zeker niet moet doen is KPI’s van een website overnemen of uit een boek halen.

Een goed hulpmiddel bij het bepalen van de juiste KPI’s is de PUMP methode. In een aantal, op PUMP gebaseerde, werksessies bepalen wij gezamenlijk met onze klant de benodigde KPI’s.

Tijdens één van die sessies kwam een deelnemer met het voorstel om het aantal KPI’s terug te brengen. Dit is op zich een redelijk verzoek, want in de meeste organisaties zijn er veel te veel KPI’s. Alleen ging deze persoon nog een stap verder: alles terugbrengen tot één enkele KPI. Het voorstel was om alle onderliggende meetwaarden (PI’s) samen te vatten met behulp van wegingsfactoren om zo te komen tot de “Moeder aller KPI’s”. Bijvoorbeeld: we hebben 3 meetwaarden (a, b en c) die we met wegingsfactoren optellen naar één KPI: 0,3a + 0,1b + 0,6c = KPI.

Het idee is zeker niet nieuw. Zo schreef bijvoorbeeld Eric Peterson al in 2007 over zijn Engagement Metric: één samengestelde KPI voor online gebruikersinteractie.

Het idee van één enkele KPI klinkt heel aantrekkelijk, maar heeft ook grote nadelen. De belangrijkste heeft Stacey Barr uiteengezet in haar artikel “3 good reasons to avoid indexes and scores”:

  • Je verliest focus;
    Resultaatgerichte bedrijfsvoering gaat niet om zoveel mogelijk meten. Het gaat om het meten van die zaken die je moet, kunt en wilt verbeteren.
  • De werkelijke signalen komen niet goed door;
    Doordat de KPI is samengesteld kan een stijging van één meetwaarde de daling van een andere meetwaarde teniet doen of afzwakken.
  • Tastbare resultaten raken uit zicht.
    Een verandering van de waarde van deze samengestelde meetwaarde geeft niet aan wat er gebeurd is (of wat er moet gebeuren), omdat er geen directe relatie bestaat met de werkelijkheid.

Vermijdt dus te allen tijde samengestelde KPI’s en hanteer de checklist van Stacey Barr om te komen tot excellente meetwaarden.