In lijn met kwantipulatie

Vaak zien we bij kwantipulatie voornamelijk voorbeelden van het incorrect toepassen van taart- en staafgrafieken. Waarschijnlijk komt dit ook doordat de valkuilen bij deze grafiektypen eenvoudig te herkennen zijn. Echter, ook de oude vertrouwde lijngrafiek wordt misbruikt in kwantipulatie.

Een belangrijke valkuil bij het gebruik van lijngrafieken is de toepassing van meerdere (verschillende) schaalverdelingen. Zo lijkt het in de onderstaande lijngrafiek dat de blauwe lijn een vrij rustig verloop te kennen (lijn loopt redelijk vlak), waar de rode lijn een veel grilliger patroon laat zien. Ook zien we dat de lijnen in de maand Juli elkaar kruisen. Vaak heeft het kruisen van twee lijnen een speciale betekenis, dus letten we hier ook direct op.

Echter, zoals te zien is in afbeelding 2 vertonen de resultaten van zowel rood als blauw precies hetzelfde patroon. Sterker nog: de lijnen kruisen elkaar nergens.

Nu ben ik begonnen met te vertellen over het toepassen van meerdere schaalverdelingen, waardoor u deze direct ziet. Echter, in de praktijk zien de meeste lezers deze tweede as in eerste instantie niet en concentreren de meesten van ons zich op de vorm van de lijnen. Probeer dus meerdere schaalverdelingen in één grafiek te vermijden. Mochten hierdoor verschillende gegevensverzamelingen niet goed leesbaar worden, maak er dan ook twee verschillende grafieken van.

Niet alleen met het variëren van de schaalverdeling kan de boodschap van een grafiek sterk veranderen. Een andere kwantipulatie methode die veel toegepast wordt is het aanpassen van de aspect ratio of beeldverhouding. Naomi Robbins schreef hier recent over in haar blog voor Forbes. Zij gebruikt daarin een voorbeeld van 2 grafieken met gelijke gegevens en schaalverdelingen die ieder een net iets andere verhaal vertellen. Bij de linkse grafiek (aspect ratio van 0,15) lijkt de stijging veel minder spectaculair dan bij de rechtse (aspect ratio van 2,5). Helaas zijn er (nog?) geen eenduidige regels voor het toepassen van de aspect ratio, dus wees op je hoede.

aspect ratio van 0,15

aspect ratio van 2,5